Umowa sprzedaży samochodu 2020 — Co powinna zawierać?

Umowy kupna-sprzedaży są jednymi z najczęściej zawieranych umów cywilnoprawnych w naszym kraju. Wiele z nich dotyczy sprzedaży pojazdu. Dokument ten to nie tylko prawny wymóg przy takiej transakcji, ale także zabezpieczenie dla obu stron. Dlatego też niezwykle ważne jest odpowiednie przygotowanie jego treści. Co więc powinna zawierać taka umowa i o czym pamiętać przy jej zawieraniu? O tym opowiemy w poniższym tekście.

Obowiązkowe elementy umowy sprzedaży samochodu

Choć Kodeks cywilny nie podaje konkretnej formy takiej umowy, najlepiej jest sporządzić ją w formie pisemnej, zwłaszcza gdy faktura nie jest wystawiana. Należy ją bowiem przedstawić w odpowiednim urzędzie i będzie ona stanowić materiał dowodowy przy ewentualnym sporze stron. Jest to szczególnie ważne w przypadku, gdy kupujący prowadzi przedsiębiorstwo, gdyż dokument ten stanowi zarówno dowód zakupu, jak i dowód księgowy. Przed podpisaniem tego dokumentu obie strony powinny oczywiście uzgodnić jego treść i przedstawić swoje ewentualne uwagi.

W umowie powinny znaleźć się następujące zapisy

  1. Data i miejsce zawarcia umowy — podanie daty wpływa bezpośrednio na termin rejestracji pojazdu. Będzie także związane z ubezpieczeniem. Robi się to zdecydowanie rzadziej, ale można też rozważyć podanie godziny, gdyż stanowi to dodatkowe zabezpieczenie, gdyby np. kupujący popełnił wykroczenie jeszcze tego samego dnia.
  2. Strony umowy — należy podać pełne dane Sprzedającego i Kupującego (zwyczajowo w tej właśnie kolejności), wliczając w to numer PESEL, adres, a nawet serię i numer dowodu osobistego (wraz z organem wydającym). Opcjonalny jest natomiast numer NIP (ważny przede wszystkim dla przedsiębiorstw). Za dobrą manierę uznaje się też wzajemne okazanie sobie dokumentów tożsamości.
  3. Szczegółowy opis przedmiotu transakcji — w przypadku sprzedaży auta należy podać:
    1. markę,
    2. rok produkcji,
    3. numer silnika,
    4. numer nadwozia (VIN),
    5. numer rejestracyjny,
    6. numer karty pojazdu,
    7. aktualny przebieg (szczegółowy, do ostatniej cyfry),
    8. kolor.
  4. Cena sprzedaży — w dwóch formach: wartościowej i słownej.
  5. Oświadczenie Sprzedającego, że samochód jest jego własnością i nie posiada wad prawnych (m.in. objęcie zajęciem komorniczym, bycie przedmiotem zabezpieczenia).
  6. Oświadczenie Kupującego o znajomości stanu technicznego pojazdu i braku zastrzeżeń co do niego — najlepiej opatrzone dodatkowym podpisem. Na Sprzedającym spoczywa więc obowiązek podania do jego wiadomości wszelkich usterek i defektów (jeśli oczywiście takowe występują), o których wie. Niedopełnienie go stanowi najczęstsze podłoże konfliktu między stronami.
  7. Informacja o przekazaniu samochodu Kupującemu — kiedy i gdzie ma mieć miejsce.
  8. Określenie, która ze stron ponosi koszty związane z zawarciem umowy (zwykle będzie to Kupujący).
  9. Czytelne podpisy obu stron.

Warto także zamieścić potwierdzenie otrzymania przez Sprzedającego umówionej kwoty i przekazania prawa własności na Kupującego (warto również tutaj złożyć podpisy). Ponadto dobrze jest też zawrzeć paragraf określający, że pozostałe kwestie, które nie zostały wyszczególnione i wyodrębnione w treści umowy, podlegają zapisom Kodeksu Cywilnego. Jeżeli samochód jest sprzedawany przez pośrednika, umowa kupna/sprzedaży powinna zawierać również taką informację. Można też podać ilość sporządzonych egzemplarzy — każda ze stron powinna otrzymać jeden (zwykle więc będą dwa).

umowa i kluczyki do samochodu

Na co zwracać uwagę przy podpisywaniu umowy?

Przede wszystkim należy upewnić się, że wszystkie dane zostały prawidłowo spisane. Nawet mały błąd spowoduje, że cały dokument straci ważność. Następnie trzeba sprawdzić, czy dokument zawiera wszystkie niezbędne punkty. Ostatnim krokiem będzie sprawdzenie, czy deklarowany stan pojazdu pokrywa się z jego stanem faktycznym. Warto skorzystać przy tym z usług stacji kontroli pojazdów.

O czym pamiętać przy sprzedaży auta?

Sprzedający musi pamiętać o przekazaniu nabywcy karty pojazdu (jeśli ją wydano), dowodu rejestracyjnego oraz dowodu wykupienia polisy OC. O sprzedaży należy także poinformować dotychczasowego ubezpieczyciela w terminie 14 dni od przeprowadzenia transakcji. Brak takiego powiadomienia może skutkować windykacją za drugą ratę składki lub automatycznie przedłużoną polisę. W zawiadomieniu tym powinny znaleźć się dane zarówno nabywcy, jak i sprzedającego:

  • imiona i nazwiska,
  • aktualne adresy,
  • numery PESEL,
  • adresy siedzib i REGON w przypadku firm lub osób prawnych.

Do takiego zawiadomienia trzeba też dołączyć umowę kupna/sprzedaży. Jeśli Kupujący zrezygnuje z dotychczasowego ubezpieczenia, Sprzedający może się ubiegać o zwrot jego kosztu za niewykorzystany okres. Trzeba jednak pamiętać, że ów okres liczony jest od chwili wpłynięcia takiego wniosku, a nie momentu sprzedaży samochodu.

podpisywanie umowy

Poza tym każda ze stron (w tym pośrednicy) musi zgłosić transakcję w dziale komunikacji odpowiednim dla miejsca zamieszkania. Na dopełnienie tej formalności mają 30 dni od daty kupna/sprzedaży samochodu. Warto zrobić to w wyznaczonym czasie, gdyż nowe przepisy obowiązujące od 1 stycznia 2020 roku przewidują karę w wysokości od 200 do 1000 złotych za niedopełnienie tego obowiązku.

Kupujący musi także dopełnić obowiązku rejestracji, opłaty ubezpieczenia (jeśli zrezygnuje z dotychczasowej polisy OC) oraz opłaty podatku od zakupu samochodu (formularz PCC-3 lub PCC-3/A przy kilku nabywcach) w odpowiednim dla miejsca zamieszkania Urzędzie Skarbowym. Na tę ostatnią czynność ma 14 dni od zakupu pojazdu. Podatek ten wynosi 2% wartości pojazdu. Naprawdę nie warto z tym zwlekać, gdyż według nowych przepisów, niedopełnienie tego obowiązku wiąże się z bardzo dotkliwą karą od 260 (10% płacy minimalnej) do 52 000 (dwudziestokrotność płacy minimalnej) zł. Podatek ten należy uiścić w przypadku, gdy auto zakupiono w Polsce od osoby fizycznej lub w komisie, jeśli był on tylko pośrednikiem. Nie trzeba go natomiast płacić, jeśli:

  • auto jest warte mniej niż 1000 zł,
  • kupiono je dla osoby niepełnosprawnej,
  • zakupiono w komisie samochód zagraniczny, który nie był jeszcze rejestrowany w Polsce,
  • komis był właścicielem zakupionego pojazdu,
  • auto kupiono za granicą,
  • zakupu dokonano w salonie samochodowym.

Na rejestrację samochodu ma on 30 dni od czasu nabycia samochodu. W celu jej przeprowadzenia, do wydziału komunikacji należy zabrać ze sobą następującą dokumentację:

  • dowód własności samochodu (np. umowa: sprzedaży, darowizny, zamiany właściciela, dożywotniego użytkowania, przewłaszczenia lub rachunek, faktura VAT, czy orzeczenie sądu o prawie własności),
  • dowód rejestracyjny z ważnym przeglądem technicznym lub decyzję o czasowym wycofaniu auta z ruchu,
  • tablice rejestracyjne (zmiana tablic nie jest wymagana, jeśli samochód będzie rejestrowany w tym samym urzędzie/powiecie, co poprzednio),
  • kartę pojazdu (jeśli była wcześniej wydana),
  • ważną polisę OC,
  • potwierdzenie udzielenia pełnomocnictwa, jeśli w sprawie występuje pełnomocnik,
  • dowód osobisty,
  • w przypadku osób prawnych konieczny będzie także odpis z Krajowego Rejestru Sądowego

Podsumowanie

Decydując się na sprzedaż lub kupno samochodu należy zwrócić szczególną uwagę na przygotowanie umowy. Im bardziej szczegółową umowę sporządzimy, tym lepsze zabezpieczenie będzie ona stanowić w razie konfliktu stron. Sama umowa to jednak nie wszystko — transakcja ta zobowiązuje obie strony do dopełnienia kilku formalności. Warto pamiętać o ich terminowym uregulowaniu, gdyż nowe przepisy obowiązujące od 2020 roku przewidują surowe kary, zwłaszcza dla nowego właściciela pojazdu.